(Lichngaytot.com) Bàn về may mắn lớn nhất của người đang tu tập, nghe Đức Phật nói, nhiều người sẽ bất ngờ vì biết rằng việc bị coi thường, chê bai, sỉ nhục chính là phước phần.
Trong hành trình tu tập, đâu là phước báo chân chính? Bao người mải miết chạy theo vinh hoa phú quý, khao khát được người đời ngưỡng mộ.
Thế nhưng, Đức Phật lại dạy rằng bị người đời coi thường, chê bai và đánh giá thấp, lại chính là may mắn lớn nhất của người đang tu tập! Điều này nghe qua thật nghịch lý, nhưng ẩn chứa trong đó là trí tuệ thâm sâu nào?
1. Câu chuyện về trưởng giả Thụ Đề Già
May mắn lớn nhất của người đang tu tập |
Ngày xưa, tại nước Xá Vệ có một vị trưởng giả tên là Thụ Đề Già. Ông giàu có bậc nhất, gia sản nhiều không kể xiết. Dinh thự của ông tráng lệ hơn cả cung điện, đến nỗi vua chúa khi đến thăm cũng phải trầm trồ, lưu lại cả tháng trời mà vẫn chưa muốn rời đi.
Một lần, chiếc khăn tay của ông bay đến tận cung vua, quần thần cho đó là điềm lành, nhưng ông chỉ bình thản nói đó là đồ vật bình thường. Lại có lần, một đóa hoa bảy màu lớn như bánh xe từ trên trời rơi xuống cung điện, ông cũng chỉ cho biết đó là đóa hoa tàn trong vườn nhà mình. Sự giàu có cùng những báu vật lạ thường khiến nhà vua sinh lòng đố kỵ, quyết định đem quân chiếm đoạt gia sản của ông.
Nhưng khi quân đội của vua đến, chỉ cần những tráng sĩ hộ vệ của Thụ Đề Già dùng gậy kim cang cũng đủ khiến quân lính tan tác. Khi Thụ Đề Già ngồi trên cỗ xe mây bay về, nhà vua mới bàng hoàng nhận ra sự chênh lệch và đưa ông đến hỏi Phật.
Đức Phật mỉm cười giải thích: "Sở dĩ Thụ Đề Già có phước báo lớn như vậy là do kiếp trước, ông từng tận tâm chăm sóc một vị sư bệnh tật không nơi nương tựa. Vị sư đó chính là ta ngày nay."
2. Lời khai thị của Đức Phật về "Phước báo nghịch cảnh"
Sau khi giảng giải về nhân quả, Đức Phật dạy rằng: "Người đời thường cầu danh lợi, khao khát sự tôn vinh, nhưng họ đâu biết rằng, với người tu hành, sự bị coi thường, chê bai lại chính là phước báo lớn nhất."
Tôn giả A-nan tò mò hỏi: "Tại sao lại như vậy, bạch Thế Tôn?". Đức Phật từ tốn giảng giải:
Nếu được người kính trọng, tán dương, người tu dễ nảy sinh lòng kiêu ngạo. Nếu có tài sản, địa vị thì dễ bị ngũ dục làm mờ mắt. Nếu được người săn đón sẽ khó tránh khỏi tâm tham luyến.
Tất cả những điều đó đều là chướng ngại trên con đường tu tập.
Ngược lại, khi bị người khác coi thường, chê bai, sẽ ít ai quấy rầy, ta có thể chuyên tâm tu hành; khi bị đánh giá thấp, ta khó nảy sinh lòng tự mãn; khi không có danh lợi, nội tâm sẽ thanh tịnh hơn.
Đức Phật còn kể về một vị tỳ-kheo dung mạo xấu xí, tật nguyền, luôn bị người đời khinh khi, nhưng chính vì không ai quấy rầy, không ai tán tụng, ông đã tinh tấn tu hành và chứng đắc quả vị A-la-hán, trở thành bậc thầy lỗi lạc.
Đức Phật còn kể về một vị tỳ-kheo dung mạo xấu xí, tật nguyền, luôn bị người đời khinh khi, nhưng chính vì không ai quấy rầy, không ai tán tụng, ông đã tinh tấn tu hành và chứng đắc quả vị A-la-hán, trở thành bậc thầy lỗi lạc.
3. Giữ tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến
Trên con đường tu tập, "Bát phong" gồm lợi, suy, hủy, dự, xưng, cơ, khổ, lạc chính là tám ngọn gió đời luôn chực chờ thổi tới.
Người tu hành chân chính không phải là người trốn tránh những ngọn gió ấy, mà là người giữ được tâm bất biến giữa dòng đời.
Đó là sự vững chãi khi bị hủy nhục, là lòng từ bi khi bị gièm pha, và là sự khiêm cung khi bị đánh giá thấp. Những lời dạy này không chỉ dành cho bậc xuất gia mà còn là bài học cho bất kỳ ai muốn tìm kiếm sự an nhiên giữa đời thường.
Trong triết lý nhà Phật, bát phong (hay bát pháp, bát thế phong) là 8 trạng thái, cám dỗ hoặc hoàn cảnh của thế gian có sức lay động mạnh mẽ, làm xáo trộn tâm trí và cuốn con người vào vòng xoáy được - mất bao gồm:
- Lợi - Suy: Được lợi lộc/Bị hao tổn.
- Hủy - Dự: Bị chê bai, hủy báng/Được khen ngợi, tán thán.
- Xưng - Cơ: Được tôn kính, đề cao/Bị khinh khi, chê bai.
- Khổ - Lạc: Chịu đau khổ /Được vui sướng.
Người tu hành chân chính không phải là người trốn tránh những ngọn gió ấy, mà là người giữ được tâm bất biến giữa dòng đời.
Đó là sự vững chãi khi bị hủy nhục, là lòng từ bi khi bị gièm pha, và là sự khiêm cung khi bị đánh giá thấp. Những lời dạy này không chỉ dành cho bậc xuất gia mà còn là bài học cho bất kỳ ai muốn tìm kiếm sự an nhiên giữa đời thường.
4. Phước báo đích thực là giải thoát
Trước những câu hỏi của đại chúng, Đức Phật tổng kết: "Phước báo thế gian tựa như giọt sương trên đầu cỏ, thoáng chốc là tan biến. Chỉ có phước báo tu hành mới như đại dương mênh mông, vô tận."
Cách để có được phước báo chân chính không phải là tìm kiếm sự công nhận từ bên ngoài, mà là:
Bị coi thường mà không sinh tâm sân hận.
Bị chê bai mà tâm vẫn vững vàng không lay chuyển.
Bị đánh giá thấp mà không vội vàng tìm cách chứng minh bản thân.
Khi tâm đã buông bỏ được những hư danh, dù ở bất cứ cảnh ngộ nào, người tu hành vẫn luôn an nhiên tự tại. Đó mới chính là cảnh giới cao nhất của phước báo mà người đời cần hướng tới.
"Sống giữa thế gian, tâm như nước lặng, trí tuệ thường soi sáng" đó mới là bản lĩnh của người tu hành. Mong rằng mỗi chúng ta đều có thể lấy nghịch cảnh làm duyên giúp mình trưởng thành, lấy thuận cảnh làm lời nhắc nhở, để dù đứng trước bất cứ sóng gió nào, tâm cũng luôn bình lặng và sáng suốt.
Mời bạn tham khảo thêm tin:
Mời bạn tham khảo thêm tin: